SOSYAL BİLGİLERDE DEĞERLER EĞİTİMİ

Doç. Dr. Ayşegül TURAL

Toplumsal kültürün oluşması ve sürdürülmesinde önemli bir rolü olan birey, iyi ve kötüyü birbirinden ayırt edebilme yetisi ve doğru tavır ve davranışlar ile yanlış tavır ve davranışlar arasında seçim yapabilme iradesine sahip olarak, mantıklı davranabilen bir özelliğe sahiptir. Bu yönüyle aklı selim davranabilme güç ve iradesine sahip olan bireylerin toplum tarafından sürece dahil edilerek, kabul görmesi, toplumca onay alan, istenilen davranışları sergileme durumuyla yakın ilişkili olarak düşünülmektedir. Toplumca kabul gören ve her toplum için farklı öncelik/sonralık ilişkisine tabii olan davranış, tutum ve normlar, toplum kültürünü oluşturan değerlerin bileşkesinden oluşmaktadır. Değerler, toplumların özünü oluşturan unsurlar olarak, toplumdan topluma değişmektedir.

Farklı sosyal, kültürel ve ekonomik unsurlar bağlamında oluşan ve gelişen değerler, sistematik bir planda süreç odaklı olarak bireylere kazandırılmaktadır. Bireylerin, toplumun özüne sahip çıkmak suretiyle, kültürel zenginlik ve birikimleri oluşturan değerleri tanıması, koruması ve içtenlikle kabul ederek günlük yaşamına yön vermesi, demokratik toplum yaratımında gerekli görülmektedir. Bu açıdan değer kazanım sürecinin değerler eğitimi bağlamında disiplinler arası bir biçimde ele alınması, farklı çalışma sahası ve dersler kapsamında kazandırılması önem arz etmektedir. Çok disiplinli yapının bir parçası olarak sosyal bilgiler dersi alanı kapsamında da değerler eğitimi sürecine yaklaşım, demokratik ve katılımcı bireyler ile toplumların yetiştirilmesi gayesiyle öne çıkmaktadır.